Van 18 tot en met 20 mei vierde de LHO het Zomerfeest op Huis Dever in Lisse. Dit was voornamelijk een rustig en gezapig samenzijn. Op zaterdagmiddag druppelden de leden langzaam binnen. Idar, de maerschalk, deed met ons wat wapenoefeningen. In de avond haalden we friet en vette happen om het lekker eenvoudig te houden.

Op zondag hielden de aanwezigen de jaarlijkse ALV. Deze was redelijk belangrijk omdat het Bestier er veel moeite voor had gedaan om het HHR (Huishoudelijk Reglement) aanzienlijk, maar met de Statuten nog steeds als leidraad, te veranderen. De opkomst was groter dan de vorige twee jaar (met 2011 als historisch dieptepunt met naast het Bestier één lid aanwezig) maar de voorstellen werden unaniem aangenomen. Ondergetekende werd (mede dankzij het nieuwe HHR) door het Bestier tot Coninc der Wapenen benoemd (opperheraut - al sinds vele jaren een onvervulde functie). Daarna werden wat wapenvaardigheidsproeven afgelegd door mij en enkele andere bewapende leden om voor het oog van de maerschalk en twee andere aanwezige Bestiersleden gekeurd te worden op veiligheid. Helaas kwam niet iedereen daar doorheen, maar Idar verzekerde hen dat enige oefening daar zonder meer verandering in kon brengen.
Nadien werden er pannenkoeken gebakken en werd rustig aan het avondmaal bereid.


DB was redelijk vertegenwoordigd. Bertus kon helaas niet voortdurend aanwezig zijn omdat hij op zondag en maandag moest jousten in Archeon, maar hij verblijdde ons met zijn aanwezigheid op zaterdag- en zondagavond. Isis was er wel alle dagen, en Nijso en Marisca waren er ook zondag en maandag, elk met hun dochters. Lea arriveerde zaterdagavond. Ikzelf was in mijn Baersenbrouc-kostuum, maar trok toch vooral ook met mijn DB-gezellen op.

Waar het zaterdag en zondag best lekker weer was geweest, begon het zondagavond te regenen en dat bleef zo op maandag. Met tussenpozen plensde het neer op ons kasteeldak. Maandag de 20e was het Kastelendag en in het kader daarvan had ik een deftig diner gepland om het publiek te verpozen. Op de begane grond en in de kelder waren de kok (Martin Wessels) en zijn helpers bezig om een heerlijk diner te bereiden. De dames Isis en Margje) speelden een balspelletje in de eetzaal terwijl de grote hoeveelheid kinderen (negen in totaal!) zich ook binnen prima vermaakte.





Hoewel het diner erg goed smaakte (en zeer vullend was) had ik zelf het idee dat de opzet niet goed werkte. Groepen rondgeleide bezoekers stroomden langs en bekeken ons terwijl Marisca wat uitleg gaf en wij zo nu en dan ook wat vragen beantwoordden, maar ik geloof niet dat veel mensen begrepen waarom we dit deden, en we kregen door het rumoer ook niet volledig de gelegenheid om hoofse manieren te demonstreren. Omdat Merel moe en hongerig was kwam ze in ons midden zitten, wat een grappige stijlbreuk gaf.



 Over het onderwerp tafelzeden zal ik spoedig een artikeltje schrijven.

Laurens Feijten, 12/06/13

I started this project back in August 2012. Read more on the historical background of this garment here and also here and the first post about the work in progress here.

This is what it looks like finished (well sort of, I still have to make a proper lace):

Finished shirt

Side lacing

Small pleats in the skirt

I was so happy when a few weeks ago, I stumbled across this image - Dispute des suppôts de Satan / Conflict between the henchmen of Satan - from the Livres de Modus et Ratio (1379) by Henri de Ferrières, (Bibliothèque nationale de France, Cote: Français 12399). The third woman from the right is wearing a dress exactly like the one I was making! She even has the same grey hood as I already had made some years ago! Sometimes it's so much fun to see how 'right' you are doing things without being aware of it :-)
This dress started nearly two years ago, when we got back from Visby.  The fresh Swedish summer nights had reminded me of the comfort and warmth an extra layer would provide. When I started this dress I hoped it would be a quick project. Boy was I optimistic! Really, doing something completely by hand takes time! But is is also much more rewarding then calling in the help of mister sewing machine.

The fabric I used had been stored in the back of the cupboard for ages (think at least six years). Probably because it has a slightly unusual color. However, I think it must be close to what is called in medieval sources tanneyt, or 'tan' colored, although it may be a bit on the pale side.

 

Anyway, the dress needed to be roomy enough to easily fit over another dress and to be pulled over the head. I decided to not bother with buttons and buttonholes.
Many late 14th century re-enactors have an obsession with tight-fitting buttoned garments, and I can't say I'm not one of them. But sometimes one has to be strong and make something practical and loose too. There is a reason why 14th century illuminations still burst with these kind of garments, especially for the common people.


The pattern is based on Herjolfsnes nr. 42. The most amazing part is that I cut this dress out of only 2.5 m of fabric! The total skirt circumference will be 3m10. The pattern on the left measures 1.50 by 2.50 meters, which is exactly the size of the piece of fabric I had. On top you can see the sleeves, the front and back panel, on the bottom the side and front and back gores.


I barely got the dress finished for the Winterfeest, but oh was I happy to wear it in the bitter winter cold! I also got to wear the needlebound mittens I made in Visby for the first time.

Here you can see some of the details of the dress:


Detail of the sleeve gusset and stitching.


The neckline is finished on the inside with a strip of unbleached linen, and the edge is finished with a red woollen 'loopbraid'. I have used this technique before on my grey open hood as well. Click here to find out how to make these braids.


I also want to finish the wrists with red braid, and add two pocket slits to the dress as well and finish them in the same way. Since the dress itself is in such a pale color and really all the other garments from this outfit (the grey dress underneath, the dark grey hood, or my brown hood, and my brown/grey checked socks) I think it can do with a little kick of color. More on that later!

Afgelopen vrijdag hebben we een bezoekje gebracht aan het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden. Een kleine maar erg interessante tentoonstelling loopt op dit moment: Middeleeuws Chic
http://www.rmo.nl/tentoonstellingen/middeleeuws-chic (nog t/m 15 september).
De focus is laatmiddeleeuws riembeslag en een aantal leuke stukken zijn uit het RMO en enkele andere lokaties bij elkaar gebracht.

Dordrecht, 1300-1350.

Veel teruggevonden riemen hebben simpel messing riembeslag, gemaakt uit een vierkant stukje plaat dat bol geslagen is en vastgeklonken op het leer met een klein nageltje. Aan de achterkant is het nageltje kromgeslagen of vastgeslagen op een cirkelvormig stukje metaal ter versteviging. Kleine stukjes plaatmateriaal (messing of vertind ijzer, beter bekend als blik) werden niet alleen in bolletjes geslagen maar ook ingewikkelder vormen, vaak gestileerde bloemen, kwamen veel voor. Een complete riem met een totale lengte van 127 mm is teruggevonden in Dordrecht en had nog de originele riemtong, gesp en riembeslag van uit koper geslagen gestileerde bloemen. De riem was helaas een beetje verlegen.

Detail, Zeeland, before 1530. 7x7 mm.


Zeeland, before 1530.

Ook zijn ontzettend veel losse stukken riembeslag gevonden, gegoten en geslagen, van zowel messing als tin. De meeste komen uit het verdronken land in Zeeland, dat in het begin van de 16e eeuw door overstromingen is geteisterd en sinds 1530 min of meer verlaten is. Dit maakt dat de datering van de meeste stukken riembeslag niet heel precies is. Het overgrote deel van het teruggevonden riembeslag bestond uit letterbeslag. Ook zijn insignes in de vorm van letters teruggevonden

Dordrecht, Kampen, Nieuwlande, 1325-1450.


Amsterdam, 1575-1600. Top: 240x31x5 mm; bottom:200x18x2 mm.

Ook zijn een handvol hondenhalsbanden tentoongesteld met leuke hondjes en andere dieren als beslagstukjes. Er zit ook een belletje aan de onderste! Deze twee komen uit Amsterdam (1575-1600), maar stylistisch heeft Holland de middeleeuwen op dat moment nog niet achter zich gelaten.

Dordrecht, late middle ages. 138x150x5 mm. Buckles and mount of pewter.

Een tasje dat in 'Purses in Pieces' van O. Goubitz voorkomt (p.17) is ook te zien. Het viel me nu pas op hoe ontzettend dun het leer is dat voor dit tasje gebruikt werd. Nogal een contrast met het stevige leren beursje dat ernaast lag!

Brugge, 1275-1350. 140x120x45 mm.

Het dunne tasje komt uit Dordrecht en is 'laat-middeleeuws', stylistisch 1350-1450. Het beursje komt uit Brugge (1275-1350).

Dordrecht, 1375-1400. 225x100x50 mm.


Leiden, 1400.

Er was ook een trip en twee mooi versierde tripleertjes te zien. Het tripleertje met de schakende mannetjes komt uit Leiden (1400) en de trip uit Dordrecht (1375-1400). De meeste trippen waarvan het hout onderzocht is blijken van wilgenhout te zijn gemaakt, maar van deze trip zijn geen verdere details bekend. Anyway, leuk om te maken als ik een keertje een maand niks te doen heb...

Dordrecht, 1300-1350. strapend:100x9 mm.

Een erg mooie en lange van messing gegoten riemtong is gevonden in Dordrecht. Enkele soortgelijke riemtongen zijn bekend uit Londen.

Zeeland, before 1530. Belt: 343x9 mm, flowers: 9 mm, fixed with a nail.



Front: Den Bosch, after 1400. Belt: 135x14x4 mm, 11x9 mm, flattened on the back side.

Zeeland, before 1530. Belt: 100x9x3 mm, nails:4 mm, flattened on the back side.

Een tweetal riemen met beurshangertjes was ook tentoongesteld. Het onderste beurshangertje heeft een lusje van leer met een messing uiteinde dat door de riem en een messing plaatje gehaald wordt en vervolgens vastgezet wordt met een scharniertje.

Top: Dordrecht, 1300-1350. 145x7x3 mm. mounts: 4x10 mm. Pewter purse hanger: 15 mm. Bottom: Dordrecht, 1350-1400. clasp: 8x20 mm.

Een riemdeel gemaakt van zijde is gevonden in Dordrecht. Ik kan niet zien of het met kaartjes geweven is of vingergevlochten.

Dordrecht, 1300-1350. 440x15x1 mm. Silk and pewter.
Tot slot waren we allen blij verrast dat een redelijk gedetailleerd boekje verschenen is over deze tentoonstelling:
www.spa-uitgevers.nl

Op 23 (en 24) februari vierde de LHO haar jaarlijkse Winterfeest op kasteel Dever bij Lisse. DB is daar ook geweest op de 23e. Aanwezig van ons waren, al dan niet in DB-kledij: Isis, Bertus, Nijso, Marije, Sabine, Marisca, Lea ('s avonds) en ikzelf.
Dever is een veertiende eeuwse donjon, die in later tijden is aangevuld met kleine aanbouwen, die in de negentiende eeuw zijn ingestort. In de jaren zeventig van de twintigste eeuw is weer begonnen met het in, waar mogelijk, originele veertiende eeuwse staat herstellen van de ruïneuze toren. Er werden rondleidingen gegeven door de beheerder van het kasteel, zodat we leerden wat al die eigenaardige nissen en gaten in de muur waren. In de kelder was vroeger de opslag van voedsel, omdat het daar een regelmatige, koele temperatuur bleef. Op de 'begane grond' (wat verhoogd en te bereiken door de loopbrug over de gracht) was de oorspronkelijke leefruimte voor het adellijke gezin met personeel. Hier werd ook nu weer door ons gekookt in de schouw en werd een workshop gegeven over werken met aardewerk-klei. Boven was de pronkzaal, in later tijd een geheime katholieke kapel (de aanzetten van de kruisgewelven waren nog deels zichtbaar) met een leuk sekreetje. Hier had de LHO alle meegebrachte boeken gestald. Op de zolder was een expositie van alle uit de gracht opgeviste voorwerpen, van middeleeuws aardewerk en echt en nep Chinees porselein tot lepeltjes, beeldjes en speelgoed. Daar hadden we onze moderne spullen achtergelaten. Het dak bestond uit een reconstructie van het zestiende eeuwse dak, omdat over het oorspronkelijke, veel lagere dak, niet voldoende kennis bestaat.

Met Isis en Bertus een rondje om de toren gelopen en wat foto's gemaakt. Het waaide erg hard maar rond de toren was voldoende struikgewas en op de juiste plek was het ook beschut genoeg om niet al te koud te worden bij het buiten zijn. Er was een lopend buffet als lunch met kaas en brood en keiharde koekjes. Vanwege de vasten was gekozen voor een vleesloos diner. Er waren verscheidene groentesoepen, taarten en pasteien, gedroogde vruchten en sauzen, en zoete balletjes die leken op gehakt maar totaal niet zo smaakten. Bij het dekken van de tafel en het doorgeven van de zetels liet het zitdeel van een kruk, die ik over de tafel tilde, los en landde precies op mijn plek, met een flinke klap. Mijn steengoed kannetjes was gelukkig ongedeerd, en ik kon het ruimschoots op tijd redden terwijl het traag naar de rand rolde. Mijn vrij solide houten bakje was echter wel gebroken. Hoewel het volgens Sabine's vriend Engbert nog wel gelijmd kon worden, was het op dat moment volkomen waardeloos. Gelukkig kon ik nog twee aardewerken kommetjes kopen bij de pottenbakster die de workshop had gegeven. Ach, mijn houten bakje....we hebben zulke mooie tijden gehad...het wordt nooit meer hetzelfde!
Na het eten kwam Wronghel ende Wei muziek spelen en kon er gedanst en meegezongen worden. Anderen vermaakten zich met een drankje en een gesprek. Nijso en ik vertrokken rond 22.00. We raakten verstrikt in een aardig forse sneeuwbui, maar zijn zonder moeilijkheden thuis gekomen.

Laurens














Eerste vier foto's van Laurens, overige van Isis

Eergisteren heeft Deventer Burgerscap de nieuwe tentoonstelling in het Rotterdamse Boijmans van Beuningen museum bekeken: De weg naar Van Eyck Er waren negentig kunstwerken, overwegend schilderstukken, te zien van kunst rond het jaar 1400, eindigend bij Van Eyck. Er zaten stukken tussen van hoge schilderkwaliteit, maar ook van lage (maar daarom niet minder waardevol) en van groot en klein formaat (bijvoorbeeld reisaltaartjes). Sommige stukken waren bekend, zoals het portret van Lijsbeth van Duvenvoorde, andere weer minder (en daarom interessant om eens te zien!).

Met ons kleine groepje vielen we danig op als twintigers en dertigers tussen de zee van grijze kopjes. En natuurlijk ook omdat onze focus erg op de weergegeven kleding en accesoires lag. Isis was vanzelfsprekend op gefronste hoofddoeken jacht. Nijso zocht naar de leren voorwerpen, etc. We genoten erg van alles en waren na een paar uur verzadigd met indrukken.

Natuurlijk is het de vraag in hoeverre de afgebeelde mode gebruikt kan worden binnen de groep. De mode van rond 1400 was toch weer net een tikje anders dan die rond 1370. Ik had stiekem gehoopt dat ze ook stukken zouden tentoon stellen van die paar decennia eerder. Helaas bleken ze veelal op zijn vroegst van 1390.
Een meevaller daarentegen was het vierluik van het Mayer van den Bergh / Walters Art Gallery. Dit kleine altaar uit de zuidelijke Nederlanden werd normaal gezien op ca. 1400 gedateerd. Maar doordat het in deze tentoonstelling was opgenomen is het nader onderzocht en is men op stijlvormen tot een nieuwe datering van ca. 1380 gekomen. Een stuk bruikbaarder dus voor Deventer Burgerscap!

The day before yesterday Deventer Burgerscap went to the new exhibition in the Rotterdam museum of Boijmans van Beuningen: The road to Van Eyck. Over ninety pieces, mostly paintings, from c. 1400 were on display there. They were high and low in quality of painting techniques (I like to see the difference, also what was available back then), they were big and small (for example travel altars). Some were well known, like the portrait of Lijsbeth van Duvenvoorde, others less so (and therefor nice to see!).
Our little group stood out quite a bit, us being in our twenties and thirties among a sea of grey haired people. And because of our focus on the depicted clothing and accessories. Isis was on the hunt for frilled veils. Nijso was looking for leather objects, etc. We enjoyed ourselves a lot and were satiated with the images after a few hours.

One can ask oneself what the value is for us to look at fashion from around 1400, since we portray 1370 and yes there is a difference between the two. Upfront I had hoped there might have been more pieces on display of those earlier decades. Alas, the earliest often were from 1390.
There was one lucky strike though. The quadriptych of Mayer van den Bergh / Walters Art Gallery. This small altar from the Southern Low Countries was normally dated to c. 1400. But because it had been included in this exhibition and therefor re-examined, a new dating was concluded based on style: c. 1380. A whole lot more useful for Deventer Burgerscap then!